نظر
۱
۱
 
تاملی کوتاه بر فیلم"چ" ساخته ابراهیم حاتمی کیا
علیرضا عبادالهی
تاریخ انتشار : جمعه ۲۵ بهمن ۱۳۹۲ ساعت ۱۱:۰۸
Share/Save/Bookmark
 
چند روز پیش توفیق شد به همراه خانواده به دیدن فیلم "چ" ساخته ابراهیم حاتمی کیا برویم.حقیقت مطلب در کرج آنهم با این وضعیت که به زحمت دو تا سینما در آن پیدا می شود بعضی اوقات سینما رفتن هم خود کار مهمی است.


این فیلم یک نکته برای من داشت .چطور می شود زندگی کسی مثل چمران را که در بسیاری از ویژگی ها فرد خاصی است را در یک فیلم چند ساعته خلاصه کرد، که متوجه شدم فقط قرار است ۴۸ ساعت از زندگی این شهید به تصویر کشیده شود.


بعد از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران بسیاری از گروهها و جناح ها که تفکرات خاص و بعضا منحرف داشتند، هنگامی که دیدند انقلاب براساس اصول و اسلام مدیریت می شود علم مخالفت با آن را برداشتند که بسیاری از این گروهها هم از دشمنان خارجی تغذیه می شدند و خط می گرفتند و عملا صف خود را از مردمی که با شعارحمایت از آنها آمده بودند جدا کردند.


در کردستان هم که یکی از استان های مرزی ایران بودند درهمان اوایل انقلاب شورش هایی صورت گرفت که در سال ۵۸ این شورشیان با حمله به شهر پاوه قصد اشغال آن و در نهایت کل کردستان را داشتند که توسط مردم و نیروهای نظامی در مقابل آنها مقاومت صورت گرفت.


در این فیلم به تصویر کشیده می شود که شهر پاوه تقریبا به محاصره شورشیان در آمده است و فقط دو نقطه از شهر(یکی بیمارستان و دیگری مقر سپاه پاوه)هنوز در دست نیروهای انقلاب است.برای دسترسی به شهر راهی وجود ندارد جز هلی بورن به آن.شهید چمران واصغرفلاحی(فرمانده وقت نیروی زمینی ارتش)از طریق هلیکوپتر وارد شهر می شوند تا وضعیت را از نزدیک بررسی کنند.


بیمارستانی مملو از مردم و پاسدارهای زخمی که هر لحظه شورشیان به آن نزدیک تر می شوند و تعداد نیروهای کم مدافع هم هر لحظه با شهادت یا زخمی شدن آنها کمتر می شود.


در نهایت به رقم دفاع جانانه پاسداران بیمارستان به دست شورشیان می افتد و قتل عام فجیعی در آن صورت می گیرد.

دکتر چمران تعدادی از مردم و زخمی ها را به مقر سپاه پاوه می آورد و با بیسیم تقاضای هلیکوپتر برای انتقال آنها می کند.

اولین هلیکوپتر که از راه می رسد با خود فقط فشنگ به همراه دارد که موجب عصبانیت فلاحی فرمانده نیروی زمینی ارتش می شود.
دکتر چمران تعدادی از زخمی ها را سوارهلیکوپتر می کند و از فلاحی هم می خواهد برای آوردن نیروبا هلیکوپتر برود.

هلیکوپتر اول پرواز می کند و دومی از راه می رسد،شورشیان در کوههای اطراف تک تیرانداز مستقر کرده اند یک هلیکوپتر از هوانیروز برای تامین هلیکوپتر امداد ،کوه را به رگبار می بندد،هلیکوپتر دوم تعداد دیگری از زخمی ها را سوار می کند.
مردم به دور شهید چمران حلقه می زنند و زاری می کنند که نرود که شهید چمران قسم می خورد تا آخر با آنها خواهد بود و تنهایشان نخواهد گذاشت.
به محض پرواز هلیکوپتر خلبانان آن توسط تک تیراندازان شورشی تیرمی خورند و هلیکوپتر سقوط می کند.

صحنه ی سقوط از نظر جلوه های ویژه مناسب کار شده اما ازنظر حقیقی نشان دادن شاید کمی زیاده روی داشته .در یکی از صحنه ها پره هلیکوپتر گردن فردی را قطع می کند و چند نفر را می کشد و در نهایت هم با برخورد به سر در نزدیک کوه از حرکت باز می ایستد.


چمران برای اینکه شاید بشود به این قتل عام ها پایان داد به یکی از اسرای سپاه پاوه که از فریب خوردگان شهر است که با شورشیان همکاری می کند می گوید مقدمات مذاکره با رئیس شورشیان را فراهم کند.

مقدمات مذاکره در قبرستان فراهم می شود.رئیس شورشیان شخصی به اسم دکتر عنایتی است چمران با او مذاکره می کند اما در نهایت این مذاکره کار به جای نمی برد.
داستان ادامه پیدا می کند تا در نهایت سپاه پاوه هم محاصره می شود.چمران بار دیگر با اقدامی جسورانه خود را به پشت نیروهای شورشی می رساند و انفرادی با دکتر عنایتی مذاکره می کند اما باز نتیجه ای ندارد.نارنجکی را در ماشین عنایتی می اندازد (که البته عنایتی سالم می ماند)و می رود.


نیروهای سپاهی زیادی به شهادت می رسند و شورشیان وارد مقر سپاه می شوند.زن و بچه ها در زیر زمین پناه گرفته اند دیگر راه خروجی هم که قبلا پیدا کرده بودند بسته شده است.


چمران امید خود را از دست نمی دهد و تا آخرین لحظه دفاع می کند.به ناگاه یکی از پاسداران(بیسیم چی مقر)با رادیوی می آید.پیام امام خمینی(ره) که پاوه باید آزاد شود از آن پخش می شود.شورشیان از آنجا فرار می کنند.باور کردنی نیست گویی معجزه ای صورت گرفته است.


فیلم از نظر استفاده از جلوه های تصویری بسیار بالاتر از سطح معمول سینمایی های دفاع مقدسی است.رنگ و نور در فیلم به صورت مناسب کار شده است.برش های فیلم برای روایت داستان مناسب است البته بجز برش برگشت به خانواده چمران که بدون صداست و چمران را اصلا زیبا روایت نمی کند.


در این فیلم دکتر چمران بسیار محتاط نشان داده شده است و حتی در یک صحنه دشمنی که اسلحه اش به سمت چمران است مادامی که به سمت وی شلیک نمی کند،چمران به سمتش تیراندازی نمی کند.
همچنین آنطور که باید به ابتکارات دکتر چمران اشاره نشده است.
اما باید گفت اینکه سعی شده فقط ۴۸ ساعت از زندگی وی به نمایش گذاشته شود نه کل آن،آنهم دریک فیلم سینمایی کار زیبای بوده است.


در انتها بد نیست به این نکته هم اشاره کنیم که در بسیاری از کشورها برای مثال آمریکا که دچار فقر قهرمان هستند به دنبال خلق قهرمانان افسانه ای مثل سوپرمن و اسپایدر من می روند،اما در ایران ما کم نداریم قهرمانانی چون شهید چمران که حق مطلب هم در مورد آنها هنوز بعد از گذشت سالها بعد از جنگ هم ادا نشده است و چقدر زیبا بود به جای ساخت فیلم های پوچ و افسرده ناامید کننده جشنواره فجر امسال به سراغ ساخت فیلم های مثل "چ" یا "شیار..." برویم و سعی کنیم نام و یاد قهرمانان امیدآفرینمان را زنده کنیم که زنده کردن نام آنها زنده کردن روح خودمان است و روح امید را در کالبد سینمای بی جان و جامعه تشنه می دمد.
به قلم:علیرضا عبادالهی(مدیر مسئول شبکه خبردانشجویان البرز(اسنا))

کد مطلب: 4765


 
 
 
۱۳۹۲-۱۲-۰۲ ۱۲:۰۹:۰۹
بسیار خوب... (450)